Netcongestie
Wat is netcongestie?
Netcongestie is de situatie waarin het transport van elektriciteit over een deel van het net wordt begrensd, omdat de stroom anders buiten de grenzen zou vallen die de netbeheerder aanhoudt, of die nu thermisch zijn, met spanning te maken hebben of met stabiliteit.
In de praktijk dekt de term twee verschillende situaties:
Een waargenomen fysieke beperking
Deze speelt vooral op transportniveau, waar de stromen over de grote koppelpunten in real time worden gemeten en met redispatch worden gestuurd: de opwek achter de beperking wordt teruggeregeld en de opwek ervoor opgevoerd, tegen kosten die uiteindelijk bij de verbruiker terechtkomen.
Een berekende beperking
Op distributieniveau wordt de beschikbare capaciteit normaal gesproken met een studie vastgesteld. Die studie hanteert vaste uitgangspunten, in lijn met de geldende norm voor leveringszekerheid en aansluiting, waardoor een net als vol beoordeeld kan worden terwijl het gemeten gebruik het grootste deel van het jaar ruim onder de nominale waarde blijft.
Hoeveel van Nederland dit raakt
Alle twaalf provincies staan inmiddels als vol aangemerkt voor zakelijke aansluitingen, elk met een aanzienlijke wachtlijst. Ongeveer 15.000 grootverbruikers staan op die lijsten, ruwweg twee keer zoveel als twee jaar eerder. Sinds 1 januari 2026 hanteert de toezichthouder een prioriteringskader dat de volgorde bepaalt waarin aanvragen worden behandeld.
Netaansluiting verzwaren
Een zwaardere aansluiting aanvragen is de bekende route, en die is afhankelijk van investeringen in het lokale net. Sinds februari 2025 zijn Nederlandse netbeheerders echter verplicht alternatieve transportrechten aan te bieden. Elk daarvan geeft een deel op van de zekerheid die bij een standaardovereenkomst hoort, in ruil voor een lager tarief en een kortere wachttijd.
- tijdsblokgebonden: volledige capaciteit binnen afgesproken blokken van de dag, bepaald door wanneer het lokale net ruimte heeft
- tijdsduurgebonden: volledige capaciteit gedurende een afgesproken aantal uren per jaar, waarbij een beperking minstens een dag van tevoren wordt aangekondigd
- non-firm ATO: capaciteit in elk uur dat het net er ruimte voor heeft
Waar Lupa binnenkomt
Beoordelen welk van deze contracten bij een locatie past, en hoeveel capaciteit die locatie in welke uren nodig heeft, betekent dat u de toekomstige vraag van de locatie raamt en die raming doorrekent tegen verschillende combinaties van zonnepanelen en batterijopslag.
Lupa doet beide. U legt elektrische verwarming, koeling en het laden van voertuigen over het bestaande kwartierverbruik van de locatie heen, en vindt de combinatie van zonnepanelen en batterijopslag die de locatie binnen haar gecontracteerde capaciteit houdt. Met een flexibele afnamecapaciteit wordt vervolgens dezelfde locatie doorgerekend die meer afneemt in de uren waarin het net ruimte heeft, wat een tijdsblokgebonden of non-firm overeenkomst biedt, en laat zien wat dat doet met de benodigde investering in zonnepanelen en batterijopslag.
01
Uw uitgangssituatie opstellen
Upload kwartierdata en een energierekening voor het gebouw. Lupa leest beide in, zonder dat er iets met de hand ingevoerd hoeft te worden.
Zijn er geen kwartierdata, dan bouwt u het belastingprofiel in de plattform op vanuit de locatie, de aard van het bedrijf, de bedrijfstijden en het verwarmingssysteem. Tarieven haalt u op dezelfde manier uit de catalogus.
Uploaden of zelf opbouwen
02
Randvoorwaarden van de locatie
Geef op hoe groot de zonnestroominstallatie op het dak maximaal kan zijn, wat de maximale batterijgrootte is, en wat de afname- en teruglevercapaciteit van de locatie is, voor zover die bekend zijn.
Blijven velden leeg, dan worden standaardwaarden gebruikt op basis van type en omvang van het gebouw.
Randvoorwaarden
03
Meerdere scenario's beoordelen
Een locatie is misschien van plan haar wagenpark te elektrificeren, de gasverwarming te vervangen door warmtepompen, of over te stappen op een ander leveringscontract. Elk scenario wordt binnen dezelfde analyse apart doorgerekend.
Scenario's
Gemiddeld dagprofiel
04
Elke optie onder dezelfde voorwaarden vergeleken
Elke werkbare omvang van zon en batterij wordt over een vol jaar in halfuurlijkse resolutie gewaardeerd tegen het eigen tarief van de locatie.
Voor elke optie komen de investering, de contante waarde, het rendement, de terugverdientijd en de uitstoot naar voren. De opties binnen een scenario vergelijkt u op de maatstaf die voor het project het zwaarst weegt.
Alle opties gerangschikt
05
Door naar wie het bouwt, beheert en onderhoudtin aanbouw
De gekozen optie gaat door naar het inkoopplatform, waar plaatselijke EPC-bedrijven en aggregatoren het project beoordelen en een voorstel indienen.
Door naar de inkoop